Zdjęcie Danuty Śiedzikówny ps. Inka
/Adam Warżawa /PAP
Wyrok śmierci dla "Inki" był nawet jak na rzeczywistość polskiego stalinizmu wyjątkowo bulwersujący.
Młodziutka, 17-letnia dziewczyna pełniąca funkcję wyłącznie
sanitariuszki łączniczka, została zatrzymana podczas odbierania
zaopatrzenia medycznego dla swego oddziału, jednego ze szwadronów majora
Zygmunta Szendzielarza "Łupaszki". Później została poddana brutalnemu
śledztwu i po kilkunastu dniach została skazana na śmierć.
W grypsie, jaki napisała z więzienia zapewniała, że "zachowała się
jak trzeba", odmawiając zeznań, a potem nie podpisując wniosku o
ułaskawienie.
Wyrok został wykonany w sierpniu 1946 roku. "Inkę" zabił strzałem w
głowę przez dowódcę plutonu egzekucyjnego. Wcześniejsza egzekucja z
udziałem żołnierzy się nie udała. Żaden nie chciał zabić "Inki", choć
strzelali z odległości trzech kroków.
Jej szczątki pochowano w tajemnicy. Jak się okazało po latach, "Inka" spoczęła na Cmentarzu Garnizonowym w Gdańsku.
Grób "Inki" w Gdańsku
/Kuba Kaługa /RMF FM
Grób "Inki" w Gdańsku
/Kuba Kaługa /RMF FM
Zidentyfikowano czterech kolejnych
Kolejni zidentyfikowani przez IPN to Edward Pytko, Józef Kozłowski, Marian Kaczmarek i Stanisław Kutryb.
Edward Pytko podporucznik, pilot instruktor w Oficerskiej Szkole
Lotniczej w Radomiu, w 1949 r. jako ochotnik wstąpił do wojska. Ukończył
kurs pilotażu na samolotach myśliwskich w Oficerskiej Szkole Lotniczej.
Od 1952 r. był pilotem instruktorem. 7 sierpnia 1952 r. podczas lotu
treningowego na Jaku-9 zdecydował się na ucieczkę na Zachód. Wylądował
na radzieckim lotnisku Winer Neustadt w Czechosłowacji sądząc, że jest w
Austrii. Został zatrzymany przez Rosjan i przekazany stronie polskiej.
Skazany na karę śmierci. Wyrok wykonano 29 sierpnia 1952 r. w więzieniu
przy ul. Rakowieckiej w Warszawie.
Józef Kozłowski ps. Las, Vis,
J. Kawecki, komendant Okręgu XVI Narodowego Zrzeszenia Wojskowego. Przed
wojną w 5. Pułku Piechoty Legionów w Wilnie. Od 1940 r. w konspiracji
na Wileńszczyźnie, później w AK. W 1943 r. został powołany przez władze
niemieckie do formacji policyjnej mającej przeciwdziałać sowieckiej
partyzantce. Rok później z kolegami zlikwidował niemieckiego dowódcę
formacji. Potem służył w 5. pułku ułanów AK, od 1945 r. w NZW. Był
szefem Pogotowia Akcji Specjalnych na pow. ostrołęcki, potem w XVI
Okręgu "Mazowsze". Dowodził akcjami przeciw MO i UB. Od 1946 r. był
komendantem Okręgu XVI, który zreformował organizacyjnie. Otoczony ze
sztabem w bunkrach koło wsi Gleba gm. Kadzidło przez ponad 1500
żołnierzy KBW i aresztowany po całodziennej walce. Skazany na karę
śmierci. Wyrok wykonano 12 sierpnia 1949 r. w więzieniu przy ul.
Rakowieckiej w Warszawie.
Marian Kaczmarek ps. Paweł, maszynista,
kurier emigracyjnego ośrodka wywiadowczego w Barkhausen. Przed wojną
był monterem w poznańskim PKP. Podczas okupacji był pracownikiem kolei,
pomógł w ucieczce dwóm sowieckim jeńcom. Po wojny uczestniczył w
odbudowie kolejnictwa. Pilot-maszynista na trasie do Frankfurtu nad
Odrą. Od 1949 r. do 1952 r. był związany z ośrodkiem wywiadowczym
Barhausen podległym polskim władzom emigracyjnym. Przewoził ludzi przez
granicę z NRD, dostarczał pocztę wywiadowczą. Aresztowany przez UB i po
utajnionym procesie bez udziału obrońcy skazany na karę śmierci. Wyrok
wykonano 7 kwietnia 1953 r. w więzieniu mokotowskim w Warszawie.
Stanisław
Kutryb ps. Ryś, Rekin, żołnierz Narodowego Zjednoczenia Wojskowego.
Jesienią 1946 r. wstąpił do NZW w pow. ostrołęckim. Przydzielony do
Pogotowia Akcji Specjalnej. Pełnił służbę wartownicza przy sztabie
komendanta XVI Okręgu. Po zmianie struktur w Komendzie Powiatowej
"Orłowo". Zatrzymany przez UB 3 października 1948 r., osadzony w
areszcie PUBP w Przasnyszu i przeniesiony do Warszawy. Po pokazowej
rozprawie skazany na karę śmierci. Wyrok wykonano 19 maja 1949 r. w
więzieniu przy ul. Rakowieckiej w Warszawie.
Przywracają imię i nazwisko...
IPN od kilku lat w całej Polsce prowadzi systematyczne poszukiwania
tajnych miejsc pochówku ofiar terroru komunistycznego. Instytut
podkreśla, że wszystkim polskim żołnierzom, którzy po drugiej wojnie
światowej walczyli z sowietyzacją Polski, należy przywrócić imię i
nazwisko oraz przypomnieć o ich zasługach.
Wśród
zidentyfikowanych dotąd ofiar komunistycznego terroru były tak znaczące
postacie dla polskiego ruchu oporu jak mjr Zygmunt Szendzielarz ps.
Łupaszka, mjr Hieronim Dekutowski ps. Zapora, ostatni dowódca Narodowych
Sił Zbrojnych ppłk Stanisław Kasznica czy cichociemny, oficer AK
Bolesław Kontrym ps. Żmudzin. Wśród nadal poszukiwanych są gen. August
Emil Fieldorf "Nil", rotmistrz Witold Pilecki czy ppłk Łukasz Ciepliński
"Pług".
(abs)
Skomentuj artykuł: IPN: Bohaterska sanitariuszka "Inka" została zidentyfikowana